Тогтвортой хөгжлийн зорилго #5: Жендерийн эрх тэгш байдлыг хангах 

2022-2023 он

• СЭЗИС-ийн Бакалаврын хөтөлбөрийн элсэлт болон төгсөлчтийн үйл ажиллагааг зохион байгуулах ажлын төлөвлөгөө, комисс бүрэлдэхүүнийг Ректорын тушаалаар батлан хэрэгжүүлдэг бөгөөд Элсэгч-Төгсөчдийн тоон мэдээллийг БМТ гарган элсэлт, төгсөлтийн тайланд тусган боловсруулдаг байна.
• Монгол Улс ардчилал, хүний эрх чөлөөг дээдэлсэн үндсэн хуультай учраас Боловсролын тухай хууль, Дээд боловсролын тухай хуулийн дагуу энэ асуудлыг шийдвэрлэдэг. Бид Монол Улсын Алсын хараа 2050 урт хугацааны хөгжлийн бодлого, Боловсролын салбарын хөгжлийн дунд хугацааны төлөвлөгөө, СЭЗИС-ийн Стратегий төлөвлөгөө 2021-2031 бодлогын баримт бичгийн 1.2 зорилт болох "Сургалтын үйл ажиллагаанд оролцогч талуудын оролцоог нэмэгдүүлэх"-г дэмжих бодлогын хүрээнд СЭЗИС-ийн санал, гомдол шийдвэрлэх журмын 1.1, 4.1, 7.1дэх заалт дагуу эмэгтэй хүсэлт гаргагчдын сургалтын үйл ажиллагаа болон бусад тулгамдаж буй асуудлыг өргөдлийн дагуу шийдвэрлэдэг. Холбогдох мэдээллүүдийг хавсаргав.
• Бид Монол Улсын Алсын хараа 2050 урт хугацааны хөгжлийн бодлого, Боловсролын салбарын хөгжлийн дунд хугацааны төлөвлөгөө, СЭЗИС-ийн Стратегий төлөвлөгөө 2021-2031 бодлогын баримт бичгийн 1.2 зорилт болох "Сургалтын үйл ажиллагаанд оролцогч талуудын оролцоог нэмэгдүүлэх"-г дэмжих бодлогын хүрээнд эмэгтэй өргөдөл гаргагчдыг ректорны нэрэмжит тэтгэлэг, элсэгчдэд олгох тэтгэлэг, элсэгчдэд чиглэсэн цахим зөвлөх үйлчилгээ зэрэг хөтөлбөрүүдтэй.
  2022 онд Ректорын нэрэмжит тэтгэлэгт хамрагдсан нийт оюутнуудын 73.7% нь эмэгтэй оюутан байсан.
  Мөн элсэгчдэд чиглүүлэн туслах зорилго бүхий чиглүүлэх сургалт, ментор оюутан зэрэг хөтөлбөртэй. 2022 онд 60 ментор оюутан ажилснаас 78.3% буюу 47 нь эмэгтэй ментор оюутан байсан байна. Холбогдох мэдээллүүдийг хавсаргав.
• Монгол Улс ардчилал, хүний эрх чөлөөг дээдэлсэн үндсэн хуультай учраас Боловсролын тухай хууль, Дээд боловсролын тухай хуулийн дагуу энэ асуудлыг шийдвэрлэдэг. Бид Монол Улсын Алсын хараа 2050 урт хугацааны хөгжлийн бодлого, Боловсролын салбарын хөгжлийн дунд хугацааны төлөвлөгөө, СЭЗИС-ийн Стратегий төлөвлөгөө 2021-2031 бодлогын баримт бичгийн 1.2 зорилт болох "Сургалтын үйл ажиллагаанд оролцогч талуудын оролцоог нэмэгдүүлэх"-г дэмжих бодлогын хүрээнд СЭЗИС-ийн санал, гомдол шийдвэрлэх журмын 1.1, 4.1, 7.1дэх заалт дагуу эмэгтэй хүсэлт гаргагчдын сургалтын үйл ажиллагаа болон бусад тулгамдаж буй асуудлыг өргөдлийн дагуу шийдвэрлэдэг. Холбогдох мэдээллүүдийг хавсаргав.
• Бизнес ба эрх зүй, Эрх зүй, Хүрээлэн буй орчны эдийн засаг, Эдийн засаг мэргэжлээр төгсөгчдийн тоо
• Магистрын төгсөлтийн судалгааны ажлийн хүрээнд энэхүү судалгааг хийсэн ба байгууллага эмэгтэй ажилчдынхаа бэрхшээлийг ухамсарлаж анхаарч ажиллах, үл ялгаварлахгүйгээр зөв, үндэслэлтэй хандах, тохирсон дэмжлэгийг үзүүлж ажлын байр нь дээрээ дасан зохицох чадварыг нэмэгдүүлж, үр дүнтэй ажиллах нөхцлийг бүрдүүлэх боломжуудын талаар судалсан байна.
• Бид Монол Улсын Алсын хараа 2050 урт хугацааны хөгжлийн бодлого, Боловсролын салбарын хөгжлийн дунд хугацааны төлөвлөгөө, СЭЗИС-ийн Стратегий төлөвлөгөө 2021-2031 бодлогын баримт бичгийн 1.3 зорилт болох "Оюутны хөгжил"-ийг дэмжих бодлогын хүрээнд өсвөр насны нөхөн үржихүйн сэтгэл зүйн болон мэргэжил сонголт зөвлөгөө өгөх цогц төв байгуулах төслийг манай магистрын хөтөлбөрийн хүрээнд хийгдсэн. Сэдвийн үндэслэл нь өсвөр үеийнхний бэлгийн боловсрол хангалтгүй байгаагаас үүдэн хүсээгүй бэлгийн харьцаанд орох, бэлгийн замын халдварт өвчин, хүсээгүй жирэмслэлт, үр хөндөлт нь нийт хүн амд эзлэх тохиолдлыг дэлхий нийттэй харьцуулахад Монгол улсад өндөр хувьтай байна. Энэхүү төсөлд үндэслэн дээрх эрсдэлүүдээс урьдчилан сэргийлэх мэдлэг мэдээлэл олгож оюутнуудынхаа ирээдүйн амьдрал, жирэмслэлт, эцэг эх болоход бие мах болон сэтгэл санааны хувьд бэлдэх болно.
• Монол Улсын Алсын хараа 2050 урт хугацааны хөгжлийн бодлого, Боловсролын салбарын хөгжлийн дунд хугацааны төлөвлөгөө, СЭЗИС-ийн Стратегий төлөвлөгөө 2021-2031 бодлогын баримт бичгийн 1.3 зорилт болох "Оюутны хөгжил"-ийг дэмжих бодлогын хүрээнд СЭЗИС-ийн оюутнууд Төслийн менежмент хичээлийн хүрээнд сургуулийн санхүүжилтээр "Codename Mama" хөхүүл ээжийн өрөө сургуулийн орчин байгуулах төсөл санаачилсан амжилттай хэрэгжүүлсэн. Төслийг санаачлагч оюутнууд сургуулийн нийт эмэгтэй оюутнууд, багш ажилчдаас судалгаа авч, тус төслийг үндэслэлийг гаргасан байна.
• Бид Монол Улсын Алсын хараа 2050 урт хугацааны хөгжлийн бодлого, Боловсролын салбарын хөгжлийн дунд хугацааны төлөвлөгөө, СЭЗИС-ийн Стратегий төлөвлөгөө 2021-2031 бодлогын баримт бичгийн 1.3 зорилт болох "Оюутны хөгжил", 3.1 зорилт болох "Орчны өөрчлөлттэй зохицож тасралтгүй хөгждөг уян хатан, нээлттэй институт байх" зорилтыг дэмжих бодлогын хүрээнд А байрны өргөтгөлд буй багш, ажилтнуудад зориулсан хүүхэд асрах үйлчилгээ/Эрхэм баян эрдэм сургууль, Хас гэрэл цэцэрлэг ажилладаг/, мөн хөхүүл ээжүүдэд зориулсан тохижуулсан өрөө тасалгааны зураг, мэдээллүүдийг хавсаргав.
• Бид Монол Улсын Алсын хараа 2050 урт хугацааны хөгжлийн бодлого, Боловсролын салбарын хөгжлийн дунд хугацааны төлөвлөгөө, СЭЗИС-ийн Стратегий төлөвлөгөө 2021-2031 бодлогын баримт бичгийн 1.3 зорилт болох "Оюутны хөгжил"-ийг дэмжих бодлогын хүрээнд “МЕНТОР ОЮУТАН” хөтөлбөрийг хавсралт дах удирдамжийн 1 болон 2 дах даалтын дагуу хэрэгжүүлдэг.
  Хичээлийн жилийн эхэнд “МЕНТОР ОЮУТАН”-г чиглүүлэх сургалт зохион байгуулж, “МЕНТОР ОЮУТАН” улирал бүр Сургалтын албанд тайлангаа танилцуулдаг. Мөн Ментор оюутны өөрийн үнэлгээ болон хөтөлбөрт хамрагдсан оюутнуудын үнэлгээнд үндэслэн “МЕНТОР ОЮУТАН”-д гэрчилгээ олгодог.
• СЭЗИС-ийн тусламж үйлчилгээний систем
  Санхүү Эдийн Засгийн Их Сургуулийн оюутан багшийн санал гомдол шийдвэрлэх процессийг хөнгөвчлөх зорилготой хийгдсэн “Zammad” систем https://opac.ufe.edu.mn/ домэйн хаяг дээр ажиллаж байна. Энэхүү системийн давуу талаас дурдвал:
  СЭЗИС-ийн бүх оролцогч талууд энэ системийг ашиглан гомдол, санал, хүсэлтээ цахим хэлбэрээр гаргах боллоо
  Оюутны хүсэлтийг алба хооронд шилжүүлж цаг хугацаа алдахгүй нэг дор бүх алба хэлтэс хамтран шийдэх боломжтой
  Санал хүсэлт шийдвэрлэх процессийг нэгтгэн дүгнэж тайлан гаргах, хариу өгөх, шийдвэрлэх дундаж хугацаа /албаар болон агентаар/, хүсэлтийн төрөл зэрэг тайлангуудыг харах.
  Олон тоогоор ирж буй хүсэлтийг шинжилж асуудлын ул суурийг олж тогтоон эцэслэн шийдвэрлэх
  Цаашид тухайн алба нэгж болон ажилтны KPI үзүүлэлт болгон ашиглах боломжтой
  Та бүхэн энд дарж Google Account-аараа нэвтрэн ПТА-ны ITsupport, IThelp, ЭЗСА-ны EZSAsupport, EZSAhelp хаягууд дээр ирсэн хүсэлтийн түүхийг харах боломжтой.

2021-2022 он

• СЭЗИС нь жил бүр ЕБС-ийн төгсөх ангийн сурагчид, СЭЗИС-д элсэн суралцах хүсэлттэй элсэгчдэд зориулан цахим зөвлөх үйлчилгээ зохион байгуулдаг бөгөөд тус цахим зөвлөх үйлчилгээнд 1055 хамрагдсан. СЭЗИС-ийн элсэлтийн цахим системд 2272 сурагч элсэх хүсэлт гарган бүртгүүлсэнээс 2020-2021 оны хичээлийн жил буюу 2021 онд Бакалаврын хөтөлбөр /өдөр, орой, бямба, цахим/-т нийт 1053 оюутан элссэн бөгөөд үүний 647 нь эмэгтэй байна. СЭЗИС-ийг 2020-2021 оны хичээлийн жилд төгсөгчдийн 67.5% нь эмэгтэй, 2020-2021 оны хичээлийн жилд элсэгчдийн 61.4% нь эмэгтэй оюутнууд байна.
• Монгол Улс ардчилал, хүний эрх чөлөөг дээдэлсэн үндсэн хуультай учраас Боловсролын тухай хууль, Дээд боловсролын тухай хуулийн дагуу энэ асуудлыг шийдвэрлэдэг. СЭЗИС-ийн санал, гомдол шийдвэрлэх журмыг баримтлан эмэгтэй хүсэлт гаргагчдын сургалтын үйл ажиллагаа болон бусад тулгамдаж буй асуудлыг өргөдлийн дагуу шийдвэрлэдэг.
• СЭЗИС нь эмэгтэй өргөдөл гаргагчдад чиглэсэн ректорын нэрэмжит тэтгэлэг, элсэгчдэд олгох тэтгэлэг, элсэгчдэд чиглэсэн цахим зөвлөх үйлчилгээ зэрэг хөтөлбөрүүдтэй. 2021 онд Ректорын нэрэмжит тэтгэлэгт хамрагдсан нийт оюутнуудын 83.2% буюу 203 нь эмэгтэй оюутан байсан. Мөн элсэгчдэд чиглүүлэн туслах зорилго бүхий чиглүүлэх сургалт, ментор оюутан зэрэг хөтөлбөрт үйл ажиллагааг удирамжийн дагуу хэрэгжүүлдэг. 2021 онд 2-4р курсын 61 оюутан ментор оюутнаар ажилснаас 73.7% буюу 45 нь эмэгтэй ментор оюутан байсан байна.
• СЭЗИС-ийн санал, гомдол шийдвэрлэх журмыг баримтлан эмэгтэйчүүд /багш, ажилтан, ажилчид, оюутан/ тулгамдаж буй асуудлыг өргөдлийн дагуу шийдвэрлэдэг. Мөн СЭЗИС-ийн бакалаврын цагийн хөтөлбөр /орой, бямба, ухаалаг цахим/-ийн элсэлтийн журмын 7.2 дах заалтын дагуу хөхний хорт хавдартай, хөдөлмөрийн чадвараа 65% алдсан цагийн хөтөлбөрийн эмэгтэй оюутны өргөдлийг үндэслэн сургалтын төлбөрийн хөнгөлөлт үзүүлсэн.
• СЭЗИС нь Хөдөлмөрийн тухай хууль болон сургуулийн Хөдөлмөрийн дотоод журмын дагуу шинээр гэр бүл болсон багш, ажилтан бүрд мөнгөн тэтгэмж олгодог. Мөн Захиргаа, хүний нөөцийн албанаас хүн бүрд хөдөлмөрийн харилцааны асуудлаар харилцан зөвшилцөж, Хөдөлмөрийн гэрээний байгуулан тогтвортой ажиллах боломжийг олгодог. Харин гэр бүл болох, хүүхэдтэй болох гэх зэрэг гэр бүл төлөвлөлтийн асуудлууд нь хувь хүн бүрийн халдашгүй эрх байдаг тул хөндлөнгөөс оролцох эрх хуулиар хориотой. Оюутан суралцагчдад гэр бүл болоход шаардлагатай зөвлөгөө мэдээлэл авах эрх нь нээлттэй байдаг.
• Төрсөн оюутнууд болон багш ажилчдыг хичээл, сургалтаа хэвийн үргэлжлүүлэхэд нь дэмжлэг болох зорилгоор "Хөхүүл эхийн өрөө" төслийг хэрэгжүүлж байна.
• Шинээр элсэгч оюутнуудад сурч боловсрох, сургуулийн шинэ орчинтой танилцах, хувь хүний болон мэргэжлийн хувьд цаашид хөгжих, өсөн дэвжих, анги хамт олны нийтэч, нөхөрсөг уур амьсгалыг бүрдүүлэх, сургуулиас зохиогддог тэмцээн уралдаан, арга хэмжээнүүдэд уриалан оролцуулах, сургуулийн дотоод соёл, дүрэм журмыг танилцуулах зорилгоор 2 ба түүнээс дээш дамжааны оюутнууд ментор оюутнаар ажилладаг тогтолцоотой.
• Нийт төгсөгчдөд эмэгтэй төгсөгчдийн эзлэх хувь: 2020-2021 оны хичээлийн жил буюу 2021 онд бакалаврын зэргээр нийт 631 оюутан төгссөн бөгөөд үүний 426 нь эмэгтэй байна. Энэ нь нийт төгсөгчдийн 67.5%-ийг эзлэж байна.

Сонирхолтой баримт

Монгол Улсын хувьд УИХ-ын нийт суудалд эмэгтэйчүүдийн эзлэх хувь (13 суудал буюу 17.3%) дэлхийн дундаж болох 25.5 хувиас доогуур байна. Иймд эмэгтэйчүүд, охидыг боловсрол, эрүүл мэндийн үйлчилгээ авах, боломжит ажил эрхлэх, улс төр, эдийн засгийн шийдвэр гаргах зэрэгт эрх тэгш хамруулах шаардлагатай.